Stijl: Neoclassicisme

(1769 - 1830)

In West-Europa:

Neoclassicisme (1760 - 1800)

Empire (1800 - 1815)

Biedermeier (1815 - 1848)

 

In Groot-Brittannië en Ierland:

Laat-Georgian (1760 - 1820)

Regency (1820 - 1837)

In Frankrijk:

Lodewijk XIV (1774 - 1793)

Directoire (1793 - 1799)

Empire (1799 - 1815)

Lodewijk XVIII (1815 - 1824)

Charles X (1824 - 1830)

 


We beginnen bij de Franse revolutie. Dit een beginpunt van grote veranderingen in Europa wat vaak af te lezen is aan de verschillende stijlen van de kunst en nijverheid

De bestorming van de Bastille
De bestorming van de Bastille

1789 
De Franse Revolutie begint. De bevolking is ontevreden en komt in opstand. Op 21 januari 1793 worden koning Lodewijk XV en zijn vrouw Marie Antoinette onthoofd. Frankrijk is nu een republiek. 

 

1795 
Nederland, de toenmalige Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, wordt overheerst door de Fransen en krijgt de naam De Bataafse Republiek. De republiek verliest al het grondgebied beneden de Rijn, wat dan bij Frankrijk hoort. De Bataafse Republiek bestaat tot 1801. Door een grondwetswijziging afgedwongen door Frankrijk verandert het land in het Bataafse Gemenebest. 

Mode tijdens de Franse Revolutie 1790 - 1800
Mode tijdens de Franse Revolutie 1790 - 1800
Mode tijdens de Empire periode 1800 - 1815
Mode tijdens de Empire periode 1800 - 1815

Keizer Napoleon
Keizer Napoleon

1804 
Napoleon Bonaparte grijpt de macht in Frankrijk en kroont zichzelf tot keizer der Fransen in de Notre Dame te Parijs. Op zijn hoogtepunt regeert Napoleon over grote delen van Duitsland, Italië, Nederland, België, Luxemburg, Zwitserland, de Balkan, Polen, Spanje en Portugal. 

1806
Keizer Napoleon plaatst zijn broer Lodewijk Napoleon op de Nederlandse troon en daarmee krijgt het Bataafse Gemenebest de naam Koninkrijk Holland. Hiermee kwam na 225 jaar een einde aan de republikeinse traditie van Nederland. De koning zou zichzelf bij een toespraak in Amsterdam “konijn van Olland” genoemd hebben. Nederlands ging hem niet goed af. 

1810
Ontevreden met de gang van zaken annexeert keizer Napoleon het Koninkrijk Holland. Hiermee komt een einde aan de onafhankelijkheid van Nederland. 

1813
Na het verjagen van de Fransen uit Nederland met behulp van de Pruisen en Russen, wordt erfprins Willem-Frederik van Oranje-Nassau, ooit verjaagd uit Nederland met behulp van de Fransen, uit London gehaald om vervolgens gekroond te worden als koning Willem I in Amsterdam. Vanaf nu heet Nederland het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden bestaande uit Nederland en België. Het groothertogdom Luxemburg was verbonden aan de Nederlanden door een personele unie. 

1815
De slag bij Waterloo in België. Napoleon wordt verslagen door de gecombineerde legers van de Britten, Nederlanders, Pruisen en het leger van Hannover. Het Franse koningshuis wordt weer hersteld en de Bourbons zitten weer op de troon. 

Op het Congres van Wenen wordt de kaart van Europa opnieuw ingedeeld. 

Mode tijdens de restauratie 1815 - 1830
Mode tijdens de restauratie 1815 - 1830
Mode tijdens de Romantiek 1830 - 1840
Mode tijdens de Romantiek 1830 - 1840

Stijl: Eclecticisme

(1830-1880)

In West Europa:

Biedermeier (1815 - 1848)

Neo-stijlen (1830 - 1880)

 

In Groot-Brittannië en Ierland:

Victoriaans (1837 - 1901)

 

In Frankrijk:

Louis-Philippe (1830 - 1848)

2e Empire (Frankrijk onder

Napoleon III, 1848 - 1871)

 


1830
De Belgen komen in opstand tegen koning Willem I. Ontevreden over hun positie in het koninkrijk en tegen de halsstarrigheid van de protestantse Nederlandse koning die ze toch al nooit zelf gekozen hadden. Een versje uit de opstand: “Wij willen Willem Weg, Wilde Willem wijzer worden, Willen wij Willem weer”. De uitslag is bekend. België wint zijn onafhankelijkheid met steun van Groot-Brittannië en Frankrijk. In 1839 wordt de nieuwe staat ook door Nederland erkend. 

Aardewerkfabriek van Petrus Regout
Aardewerkfabriek van Petrus Regout

1836

Petrus Regout opent een aardewerkfabriek in Maastricht. Later zal deze bekend worden als De Sphinx(1899). Maastricht is hierbij de eerste Nederlandse stad waar de Industriële Revolutie huishoudt. 


 


1840
Willem II neemt de troon over van zijn vader koning Willem I. Hij wilde niks weten van het uit handen geven van de macht. In het Europese revolutiejaar 1848 vreesde echter ook Willem II voor zijn positie en verklaarde hij tegen zijn kabinet en buitenlandse afgevaardigden dat hij in één nacht van een conservatief een liberaal geworden was. De huidige grondwet van Nederland stamt uit dit jaar en is opgesteld door de uit Zwolle afkomstige Thorbecke. 

 

1848
Het revolutiejaar in Europa. In verschillende landen eisten liberalen de instelling van liberale politieke systemen, een grondwet of was het doel het verdrijven van de vreemde heersers, aangesteld na het verslaan van Napoleon in 1815. Hieronder slechts vier voorbeelden. 

Wederom begon de revolutie in Frankrijk. De koning abdiceerde voor zijn kleinzoon maar het voorlopige bewind riep de Tweede Franse Republiek uit. Uiteindelijke werd de neef van Napoleon, Lodewijk Napoleon Bonaparte, verkozen tot president. 

In Oostenrijk-Hongarije eisten de opstandelingen de onafhankelijkheid van Hongarije. De uitkomst was dat keizer Ferdinand troonsafstand deed ten gunste van zijn 18 jarige neef Frans Jozef I die de orde met behulp van de Russen herstelde. 

In de Duitse landen, een veelheid van Duitse staatjes, verlangden de opstandelingen naar Duitse eenwording. De revolutie had echter weinig slagkracht en doofde uit zonder zware gevolgen te hebben gehad. 

Brussel en Gent waren in het nieuwe België het toneel van opstootjes. De regering was streng en zette ongewenste vreemdelingen uit, waaronder Karl Marx, de grondlegger van het communisme. Deze had in ditzelfde jaar het beroemde Communistisch Manifest uitgegeven waarin hij de arbeiders opriep om in opstand te komen. 

Biedermeier mode 1840 - 1850
Biedermeier mode 1840 - 1850
Crimoline mode 1850 - 1860
Crimoline mode 1850 - 1860

Anna Paulowna stort zich schreeuwend op het levenloze lichaam
Anna Paulowna stort zich schreeuwend op het levenloze lichaam

1849
Koning Willem II overlijdt in de armen van zijn dokter. Zijn vrouw, de Russische prinses Anna Paulowna stort zich uit verdriet gillend op zijn levenloze lichaam. De opvolging was lastig. De oudste zoon van de overleden koning had al aangegeven enkel als absoluut vorst te willen regeren en de nieuwe grondwet uit 1848 beviel hem niks. Hij verbleef in Engeland en een delegatie bestaande uit meerdere ministers moest hem overhalen om toch naar Nederland te komen en de troon te aanvaarden. Zijn bijnaam is koning Gorilla. Allereerst was de koning groot van stuk en daarbij kon het een enorme woesteling zijn. Zelfs zijn eigen vrouw (Emma) schreef in haar brieven over hem als een volslagen krankzinnige.

1853

De gebroeders Matthieu en Willem Horrix beginnen in 1850 met de bouw van de Anna Paulowna Meubelen-fabriek. Deze opent in 1853 en zou uitgroeien tot Nederlands grootste meubelfabriek. 

1870
De Frans – Duitse Oorlog / Eenwording van Duitsland. Frankrijk verklaarde Pruisen de oorlog omdat zij een bedreiging waren voor de Franse macht in Europa. Er zou een Pruisische prins op de Spaanse troon komen waardoor Frankrijk ingeklemd zou raken tussen Duitse vorsten. Pruisen was aanvoerder van de verschillende Duitse staten welke ook meevochten in de oorlog. Tijdens de belegering van Parijs riep Bismarck, eerste minister van Pruisen, in de Spiegelzaal van het paleis van Versaille het Duitse keizerrijk uit. De Duitse staten erkenden de Pruisische koning Wilhelm I als hun keizer. Het nieuwe Duitse keizerrijk won de oorlog en eiste Elzas-Lotheringen op. Belangrijk industrieel en voormalig Duits grondgebied. 

Houte couture mode 1860 - 1870
Houte couture mode 1860 - 1870
Impressionisme mode 1870 - 1878
Impressionisme mode 1870 - 1878

Alle mode afbeeldingen zijn afkomstig uit het boek "Elseviers kostuum gids" door Marian Conrads en Gerda Klinkhamer. Uitgegeven door Elsevier Amsterdam in 1981.